Wat gebeurt er als de poolkappen smelten? We kennen allemaal de apocalyptische Hollywoodfilms, zoalsWaterworld en The Day After Tomorrow. In deze rampenfilms wordt de mens keihard geconfronteerd met de desastreuze resultaten van klimaatverandering. Het is een scenario dat ook in real-life kan voorkomen, want de poolkappen op aarde smelten in rap tempo.
Dit blijkt uit een reële berekening op basis van data van instanties zoals NASA en IPCC. Onderzoekers hebben een beeld geschetst van de wereld zoals het eruit zou zien als als alle poolkappen op aarde zouden smelten. De resultaten doen niet onder voor de bovengenoemde rampenfilms, want het zou ons leven op aarde drastisch veranderen.
De wereldkaart moet opnieuw worden getekend
Als de poolkappen smelten, wordt een verborgen wereld onder het ijs zichtbaar, maar die kunnen we niet gezellig ontdekken. We hebben het druk genoeg met overleven, want volgens berekeningen zal de zeespiegel wereldwijd met 70 meter stijgen. We hebben het over het smelten van 25 miljoen kubieke meter ijs naar vloeibaar water, dat is wat anders dan een ijsklontje in je cola.
Dit zal de hele geografische kaart veranderen. Nederland en andere laaggelegen landen zouden verdwijnen en ook de kustlijnen op elk continent zullen radicaal veranderen. Mensen zullen landinwaarts worden gedwongen om te leven in een veel kleiner gebied. Er zullen aardbevingen en metershoge vloedgolven ontstaan, omdat de oceaanbodems door het extra water dieper worden ingedrukt.
- Verlies van landoppervlak: Continenten krimpen aanzienlijk; vooral Europa en Zuidoost-Azië verliezen enorme gebieden aan de nieuwe oceaan.
- Migratie van miljarden: Ongeveer 40% van de wereldbevolking leeft binnen 100 kilometer van de huidige kustlijn en zal gedwongen landinwaarts moeten trekken.
- Verzilting: Zoetwaterbronnen nabij de nieuwe kustlijnen raken onbruikbaar door binnendringend zout water, wat de landbouw lamlegt.
- Economische impact: Wereldsteden als New York, Londen, Shanghai en Tokio zouden ophouden te bestaan.
Het effect van smeltende poolkappen op het klimaat
Naast het feit dat een zwemdiploma van levensbelang is, zul je ook een dikke winterjas nodig hebben. Doordat er miljarden tonnen zoet water in de zoute Noord-Atlantische Oceaan stromen, wordt de natuurlijke warmtestroom (ook wel de oceaan-transportband genoemd) verstoord. Deze stroom regelt de warmte van de evenaar naar de noordelijke breedtegraden.
Door deze verstoring verliest West-Europa zijn natuurlijke ‘verwarming’: de Golfstroom. Dit kan leiden tot daling van de temperatuur op ons continent. Bovendien verdwijnt door het smelten van de poolkappen de witte reflecterende laag op aarde, waardoor de donkere oceaan meer zonlicht absorbeert, wat direct invloed heeft op de wereldwijde temperatuur.
Ecologische gevolgen
Als de poolkappen allemaal zouden smelten, kunnen we ook spreken over een ecologische ramp. Er zijn hele ecosystemen afhankelijk van kou en ijs. Dieren zoals de ijsbeer en de keizerspinguïn zullen uitsterven, terwijl er nieuwe soorten zullen ontstaan op plekken waar ooit wereldsteden stonden. De onderstaande tabel illustreert de verwachte stijging van de zeespiegel, zoals NASA het verwacht.
| IJsmassa | Potentiële stijging zeespiegel | Belangrijkste impact |
|---|---|---|
| Antarctica | ~58 meter | Grootste volume; bepaalt de mondiale kustlijn voor millennia. |
| Groenland | ~7 meter | Cruciaal voor de stabiliteit van de Noord-Atlantische stroom. |
| Gletsjers (Himalaya/Andes) | ~0,5 meter | Directe bedreiging voor de drinkwatervoorziening van miljarden. |
| Arctische Zee (Noordpool) | 0 meter | Verlaagt de albedo en versnelt de mondiale opwarming |
Kortom: als de poolkappen smelten, worden we gedwongen om de gevolgen van de manier waarop we met de aarde omgaan onder ogen te zien. Het is meer dan een overstroming, maar een volledige reset van het klimaat en de aardse geografie. Een dergelijk scenario vindt op dit moment plaats, maar in een zeer traag tempo. Wij gaan het niet meer meemaken, maar onze nakomelingen wel.
