Een zonsverduistering is een bijzonder schouwspel dat je niet iedere dag kunt meemaken. Wie het evenement van woensdag 12 augustus 2026 wil vastleggen, pakt daarom al snel zijn smartphone of camera erbij, maar daarbij ligt schade op de loer.
Vooral wanneer je de zon langere tijd rechtstreeks door de cameralens fotografeert, kan de sensor veel geconcentreerd licht en warmte te verwerken krijgen. Dat risico wordt groter wanneer je inzoomt, omdat het zonlicht op een kleiner oppervlak wordt gebundeld.
Een enkele snelle foto hoeft niet meteen voor problemen te zorgen, toch is het verstandig om geen risico te nemen. Moderne smartphones zijn weliswaar behoorlijk geavanceerd, maar ook hun kleine beeldsensoren zijn niet ontworpen om langdurig rechtstreeks naar de zon te kijken.
Wie bovendien met een spiegelreflexcamera, systeemcamera of telelens werkt, moet extra voorzichtig zijn. Een grotere lens kan aanzienlijk meer licht verzamelen, waardoor een sensor bij langdurige belichting beschadigd kan raken en er uiteindelijk permanente vlekken of defecte pixels zichtbaar worden.
Waarom je een smartphonecamera niet zomaar naar de zon moet richten
De lens van een camera verzamelt licht en projecteert dat op de beeldsensor. Bij normale fotografie is dat geen probleem, maar de zon is zo fel dat een sensor bij langdurige directe belichting oververhit kan raken. NASA waarschuwde daar tijdens de zonsverduistering van 2024 eveneens voor en benadrukte dat een camerasensor vergelijkbaar kan reageren op geconcentreerd zonlicht. NASA over het fotograferen van een zonsverduistering
Bij smartphones speelt bovendien mee dat verschillende toestellen beschikken over meerdere camera’s en digitale of optische zoom. Zodra je een telelens gebruikt, kan de hoeveelheid geconcentreerd zonlicht toenemen, waardoor voorzichtigheid extra belangrijk wordt. Een beschadigde sensor kan zich later uiten in donkere plekken, gekleurde pixels of andere permanente beeldfouten.
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Daarnaast kan een smartphone tijdens het fotograferen flink warm worden. Wanneer het toestel al door de zon wordt opgewarmd en tegelijkertijd langdurig moet filmen of fotograferen, kan de interne temperatuur verder oplopen. In het slechtste geval schakelt de telefoon zichzelf uit om oververhitting te voorkomen, precies op het moment waarop je het bijzondere beeld wilde vastleggen.
Een veilige oplossing is het gebruik van een speciaal zonnefilter dat geschikt is voor fotografie. Zo’n filter moet vóór de lens worden geplaatst en niet achteraf voor de camera worden gehouden. Voor telescopen, verrekijkers en grotere cameralenzen geldt eveneens dat een geschikt zonnefilter aan de voorkant van de optiek hoort te zitten.
Zo maak je wél een scherpe foto
Wie geen speciaal filter heeft, kan beter geen close-up van de zon proberen te maken. Een veilige aanpak is om de omgeving, mensen of het veranderende licht te fotograferen, waardoor je toch de sfeer van de zonsverduistering vastlegt zonder de camera langdurig op de zon te richten.
Met een geschikt zonnefilter kun je vervolgens wel gericht fotograferen. Gebruik bij voorkeur een statief, zodat je camera stabiel blijft, en kies een korte belichting. Ook handmatige instellingen kunnen helpen om te voorkomen dat de camera zelf een ongeschikte belichting kiest.
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Voor je eigen ogen geldt ondertussen een nog belangrijkere regel. Kijk nooit rechtstreeks naar de zon zonder gecertificeerde eclipsbril, ook niet wanneer slechts een klein deel van de zon door de maan wordt bedekt. Gewone zonnebrillen bieden daarvoor geen bescherming. NASA adviseert een zonnebril voor eclipsen die voldoet aan de ISO 12312-2-norm.
De beste foto hoeft uiteindelijk niet eens een close-up van de zon te zijn. Een silhouet van mensen, een donkere horizon of het bijzondere licht tijdens de eclips kan minstens zo indrukwekkend uitpakken. Zo houd je niet alleen een mooie herinnering over, maar voorkom je ook dat een unieke foto eindigt met een beschadigde camera.
