In Kiama, aan de zuidkust van New South Wales, dook onlangs een boek op dat al zo’n anderhalve eeuw geleden bij de plaatselijke bibliotheek ingeleverd had moeten worden. Een gezin trof het exemplaar aan in een oude theekist, weggemetseld achter de open haard van hun woning, tijdens een verbouwing.
Het gaat om The Antiquities of Athens, een editie uit 1858 met historische informatie, sierlijke illustraties en uitklapbare diagrammen. Ondanks wat waterschade verkeert het boek nog altijd in redelijk goede staat.
Bibliotheekmanager Michelle Hudson vertelde dat de familie al generaties lang in Kiama woont en het boek ontdekte terwijl ze de oude schoorsteen blootlegden. Niemand weet precies hoe het daar terechtkwam, maar volgens Hudson is het juist daarom een bijzonder verhaal.
Naast een eigendomsstempel bevat het boek ook de openingstijden, de uitleenregels en de boetes van destijds. Bij een tarief van drie pence per week voor elke week vertraging schatten medewerkers dat de rekening inmiddels is opgelopen tot zo’n 28.000 dollar, gecorrigeerd voor inflatie, wat omgerekend neerkomt op ongeveer 17.150 euro.
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Boek krijgt plek in bijzondere collectie
In Nederland zou zo’n astronomisch bedrag er nooit van zijn gekomen, want de meeste Nederlandse bibliotheken hanteren een maximumboete per titel, vaak tussen de vijftien en vijfentwintig euro, ongeacht hoe lang een boek te laat wordt teruggebracht. Bij veel filialen zijn boetes voor kinderen bovendien helemaal afgeschaft en werken instellingen steeds vaker met herinneringsmails in plaats van rekeningen.
Het boek is niet langer beschikbaar om te lenen en wordt toegevoegd aan de collectie met bijzondere stukken van de bibliotheek. Hudson benadrukte dat er een speciale plek is gereserveerd om dit soort schatten te bewaren, zodat inwoners kennis kunnen maken met de eigen geschiedenis en cultuur.
Het exemplaar komt terecht in de Local Studies-collectie, waar stukken in archiefwaardige dozen worden opgeslagen om de kwaliteit te behouden. Volgens Hudson blijft de bibliotheek voortaan de hoeder van het boek, terwijl de vindersfamilie wordt erkend voor hun bijdrage en zal waarderen dat het werk nu op een zinvolle plek belandt waar de gemeenschap ervan kan meegenieten.
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Geen dronken lezers toegestaan
Uit de bijgevoegde reglementen blijkt bovendien dat The Antiquities of Athens het 506e item was dat ooit aan de collectie werd toegevoegd, wat een grappig kijkje geeft in hoe het uitlenen van boeken er in 1872 aan toeging, het jaar waarin deze regels werden ingevoerd. Wie onder invloed was, mocht destijds geen boek lenen en wangedrag in de bibliotheek werd bestraft met een boete van minstens vijf shilling per overtreding.
Leners mochten in principe maar één boek tegelijk meenemen, al konden huishoudens met minstens zes leesvaardige gezinsleden een uitzondering krijgen. Hudson wees erop dat de bibliotheek in de loop der jaren meerdere keren van locatie is veranderd, maar altijd een belangrijke rol in de gemeenschap heeft vervuld.
Toen het boek destijds werd geleend, was de bibliotheek nog gevestigd in het gebouw van de Kiama School of Arts, terwijl de instelling tegenwoordig aan Railway Parade zit. De teruggekeerde editie bevat zeventig zwart-witillustraties, waaronder enkele uitvouwbare pagina’s met grotere diagrammen.
Ondanks lichte weersschade, vermoedelijk veroorzaakt doordat een theekist niet de ideale bewaarplek is, blijft het boek volgens Hudson aantrekkelijk genoeg om door bezoekers doorgebladerd te worden. Het verhaal laat zien dat zelfs een eeuwenoude administratieve fout uiteindelijk kan uitgroeien tot een uniek stukje lokale geschiedenis.
