Op 1 januari 2026 kostte een bitcoin ruim 74.000 euro en een ethereum ruim 2.500 euro. Bitcoin staat nu bijna op hetzelfde niveau en ethereum is zo’n 14 procent lager. Toch rekent de Belastingdienst voor crypto in box 3 alsof je er 6 procent op verdiende.
Wie dit jaar weinig of niets verdiende met zijn munten, kan via de tegenbewijsregeling belasting betalen over het echte rendement. Dat kan zelfs op nul uitkomen. Er zitten wel een paar haken aan, dus lees even mee voordat je erop rekent.
Zo wordt crypto in box 3 nu belast
Voor de Belastingdienst valt crypto onder overige bezittingen, net als aandelen en een tweede huis. Je geeft de waarde op 1 januari op en daarover rekent de fiscus met een vast fictief rendement. Voor 2026 is dat 6 procent en dat percentage staat al definitief vast.
Over dat fictieve rendement betaal je 36 procent belasting, nadat het heffingsvrij vermogen van 59.357 euro eraf is gegaan. Met een fiscale partner is die vrijstelling twee keer zo hoog. Hoe de koers zich daarna door het jaar heen gedraagt, maakt voor deze berekening niets uit.
Juist dat zorgt dit jaar voor een scheve situatie. De Belastingdienst gaat er voor crypto in box 3 van uit dat je 6 procent hebt verdiend, ook als je munten stilstonden of daalden. Kun je aantonen dat het minder was, dan mag je uitgaan van je werkelijke rendement.
Waarom 1 januari 2027 de belangrijke datum is
Op 1 januari 2026 kostte een bitcoin op Bitvavo 74.414 euro. Op 22 oktober stond de koers rond 73.700 euro, ongeveer 1 procent lager. Ethereum zakte in dezelfde periode van 2.529 euro naar ongeveer 2.170 euro.
Je werkelijke rendement over 2026 is het verschil tussen de waarde op 1 januari 2026 en die op 1 januari 2027. Je hoeft dus niets te verkopen. Ook een koersdaling op papier telt mee als rendement.
Pas op de eerste dag van het nieuwe jaar weet je dus of het tegenbewijs je iets oplevert. Schiet de koers in de laatste maanden nog flink omhoog, dan kan het voordeel verdwijnen. Blijft hij rond het huidige niveau hangen, dan is het voor veel cryptobezitters de moeite waard.
Zoveel scheelt het werkelijke rendement in euro’s
In het rekenvoorbeeld hieronder heeft iemand zonder fiscale partner alleen crypto in box 3. Met het fictieve rendement betaalt hij over 2026 gewoon belasting. Komt zijn werkelijke rendement op nul of lager uit, dan zakt die box 3 belasting naar nul.
Mobiele gebruikers kunnen de onderstaande tabel horizontaal scrollen.
| Crypto op 1 januari 2026 | Fictief rendement (6 procent) | Box 3 belasting alleenstaand | Box 3 belasting met fiscale partner | Belasting bij werkelijk rendement van nul of minder |
|---|---|---|---|---|
| 75.000 euro | 4.500 euro | 338 euro | 0 euro | 0 euro |
| 100.000 euro | 6.000 euro | 878 euro | 0 euro | 0 euro |
| 150.000 euro | 9.000 euro | 1.958 euro | 676 euro | 0 euro |
| 200.000 euro | 12.000 euro | 3.038 euro | 1.756 euro | 0 euro |
| 250.000 euro | 15.000 euro | 4.118 euro | 2.836 euro | 0 euro |
Rekenvoorbeeld zonder ander box 3 vermogen, heffingsvrij vermogen 59.357 euro per persoon en tarief 36 procent. Bron SRA, Box 3 percentages, vrijstellingen en bedragen 2026 (peiljaar 2026)
Het voordeel groeit naarmate je meer crypto hebt. Bij het werkelijke rendement telt het heffingsvrij vermogen niet mee, maar bij een rendement van nul of minder maakt dat niet uit. Je betaalt dan simpelweg niets.
Hier kan het voordeel alsnog verdampen
De regeling kijkt naar je hele box 3 vermogen en niet alleen naar je munten. Je mag het tegenbewijs niet alleen voor crypto gebruiken. Liepen je aandelen of ETF’s dit jaar goed, dan kan die winst het verlies op crypto wegpoetsen.
Ook rente op spaargeld en dividend tellen als werkelijk rendement. Omdat het heffingsvrij vermogen bij die berekening wegvalt, kan een kleine plus op crypto zelfs ongunstiger uitpakken dan het fictieve rendement. Geef je je werkelijke rendement op, dan rekent de Belastingdienst met het laagste bedrag van de twee.
Heb je naast crypto ook flink wat beleggingen of een tweede woning? Laat de berekening dan even controleren. Bij vastgoed en schulden zijn de regels over wat wel en niet als rendement telt net wat ingewikkelder.
Zo regel je het in je aangifte over 2026
Het werkelijke rendement geef je op in de aangifte inkomstenbelasting over 2026, die je in het voorjaar van 2027 indient. Sinds belastingjaar 2025 zit die opgave in de aangifte zelf. Je hoeft dus geen los formulier meer in te vullen.
Je hebt de waarde van al je box 3 bezittingen op 1 januari 2026 en 1 januari 2027 nodig, plus ontvangen rente en dividend. Bij crypto gaat de Belastingdienst uit van de koers op het platform dat je gebruikt. Staan je munten op meerdere platforms of in een eigen wallet, noteer dan per plek de waarde.
Vanaf 2028 wil het kabinet voor iedereen overstappen op belasting over het werkelijke rendement. De besluitvorming daarover is uitgesteld. Tot die tijd is het tegenbewijs de enige manier om crypto in box 3 te laten belasten naar wat je echt hebt verdiend.
