Een man die voor de grap op een zwangerschapstest plast en ineens twee streepjes ziet. Het klinkt als een flauwe internetgrap, maar het is echt gebeurd en het redde iemands leven. De reden erachter is medisch verrassend logisch en tegelijk verontrustend. Diezelfde test die zwangerschappen opspoort, kan bij mannen een tumor verraden.
In dit artikel lees je waarom een zwangerschapstest bij mannen kan aanslaan, welke ziekte eronder zit en waarom je er toch niet blind op moet vertrouwen. En je krijgt de simpele check waarmee je jezelf wel op tijd controleert.
Waarom een zwangerschapstest bij mannen kan aanslaan
Een zwangerschapstest meet het hormoon hCG, dat normaal alleen de placenta in grote hoeveelheden aanmaakt. In het lichaam van een man produceert bijna niets dit hormoon, op één belangrijke uitzondering na.
Bepaalde tumoren in de zaadbal maken exact hetzelfde hCG aan. Als zo’n tumor groeit, komt het hormoon via het bloed in de urine terecht en toont een gewone test twee streepjes, terwijl een zwangerschap onmogelijk is.
Artsen kennen deze link al lang, want hCG is een van de stoffen die zij meten bij een vermoeden van zaadbalkanker, zo blijkt uit onderzoek. De thuistest doet grofweg hetzelfde, alleen zonder dat de man doorheeft wat de uitslag betekent.
Zaadbalkanker en waarom je de test toch niet moet vertrouwen
Zaadbalkanker ontstaat meestal in de kiemcellen en is bij jonge mannen de meest voorkomende kanker. In 2025 kregen 951 mannen in Nederland de diagnose, vaak tussen hun 30e en 40e levensjaar.
Bij vroege ontdekking is de overleving hoog, want ongeveer 95 van de 100 mannen leeft vijf jaar later nog. Juist daarom is het zonde dat veel mannen de eerste signalen negeren of te laat herkennen.
Toch is een zwangerschapstest geen betrouwbare check, want lang niet alle tumoren maken hCG aan. Een negatieve test zegt dus niets, en alleen een arts stelt met een echo, bloedonderzoek en weefselonderzoek de echte diagnose. Hieronder een checklist met signalen waar je op moet letten.
📱 Op mobiel kun je de tabel horizontaal scrollen.
| Signaal | Waar je op let |
|---|---|
| Knobbeltje of verharding | Een klein hard plekje op of in de zaadbal, meestal pijnloos. |
| Zwelling of groei | Een zaadbal die groter wordt of duidelijk groter is dan de andere. |
| Zwaar of drukkend gevoel | Een zwaar, gespannen gevoel in de balzak of de onderbuik. |
| Veranderde stevigheid | Een zaadbal die harder, ongelijk of gewoon anders aanvoelt dan normaal. |
| Doffe pijn | Af en toe een zeurende pijn in de zaadbal, de balzak of de lies. |
Zo controleer je jezelf wel op tijd
De betrouwbaarste thuischeck is maandelijks zelfonderzoek, het beste na een warme douche als de balzak ontspannen is. Rol elke zaadbal dan voorzichtig tussen je duim en wijsvinger, één voor één.
Voel naar een knobbeltje, een zwelling of een zaadbal die anders of zwaarder aanvoelt dan normaal. Zo’n verandering is vaak pijnloos, en juist daarom merken veel mannen het pas laat op.
Voel je iets dat niet klopt, ga dan binnen een week naar je huisarts. Zaadbalkanker groeit snel, maar is bij vroege ontdekking bijna altijd goed te behandelen, dus een lage drempel loont echt.
