Sommige helden dragen geen cape, maar een paar stevige werkschoenen en een hart van goud. Armoede is van alle tijden, maar gelukkig zijn er altijd mensen die hun medemens helpen als ze het financieel niet meer trekken, zoals de vrijwilligers van de voedselbank.
Op het moment van schrijven hebben in Nederland ruim 1,7 miljoen mensen het financieel zwaar en leven 551.000 mensen in armoede, zo blijkt uit cijfers van het Armoedefonds. Voor deze groep is hulp van de voedselbank pure noodzaak. Wie startte deze organisatie en hoeveel mensen maken er gebruik van in ons land?
John van Hengel bedacht de eerste voedselbank ter wereld
Voor de oorsprong van de voedselbank reizen we af naar de Verenigde Staten in 1967. In deze periode werkte ondernemer en activist John Hengel bij de Immaculate Heart Church in Phoenix, Arizona. Hij werkte er als chauffeur, sportcoach en als kok in de gaarkeuken van de kerk.
Toen hij op een dag een vrouw en een kind voedsel uit een vuilnisbak zag vissen, besefte Hengel dat er wel voldoende voedsel beschikbaar was, maar dat er teveel werd weggegooid. Dit had te maken met beschadigde verpakkingen of een naderende THT-datum. Hierop organiseerde hij verzamelpunten waar het overschot naartoe kon worden gebracht.
Toen de organisatie vorm begon te krijgen, gaf hij het de naam St. Mary’s Food Bank, wat de eerste voedselbank ter wereld zou worden. In de vele jaren die volgden richtte hij, tot aan zijn dood in 2005, meerdere koepelorganisaties op, die tot op de dag van vandaag voedselbanken over de hele wereld onder de vleugels hebben.
De missie van Sjaak en Clara Sies in Nederland
Uit cijfers van het Armoedefonds weten we dat er anno 2026 ook armoede in ons eigen kikkerlandje heerst. Dit was in 2002 niet anders, toen het echtpaar Sjaak en Clara Sies uit Rotterdam om zich heen keken. Sjaak, die zelf in armoede is opgegroeid, zag een schrijnend contrast tussen toenemende armoede en voedselverspilling in de Rotterdamse haven.
Het echtpaar begon vanuit huis voedsel uit te delen aan de minder bedeelden, maar de vraag bleek onmetelijk groot. Binnen korte tijd groeide de activiteiten van het echtpaar uit tot de overkoepelende organisatie die wij nu kennen als Voedselbanken Nederland. De oude regels van 24 jaar geleden worden nu nog gehanteerd.
- Uitsluitend vrijwilligers: Niemand krijgt een salaris voor het werk bij de voedselbank.
- Voedselveiligheid: Er wordt streng gecontroleerd op de kwaliteit van de gedoneerde producten.
- Onafhankelijkheid: De organisatie is niet gebonden aan politieke of religieuze stromingen.
Wanneer heb je recht op hulp?
In 2026 wordt er door de Voedselbank een duidelijk financieel criterium aangehouden als het gaat om het verstrekken van voedselpakketten. Er wordt door de organisatie gekeken naar het besteedbare inkomen, na aftrek van alle vaste lasten. Is dit bedrag lager dan de norm? Dan kom je in aanmerking voor hulp. De volgende bedragen zijn van toepassing:
| Huishouden | Maximaal besteedbaar per maand (2026) |
|---|---|
| 1 volwassene | € 325,- |
| 2 volwassenen | € 440,- |
| Gezin (2 volw. + 2 kinderen) | € 670,- |
| Extra persoon (kind of volw.) | + € 115,- |
Het is voor veel mensen een drempel om de stap naar de Voedselbank te zetten. In 2024 maakten maar liefst 145.000 mensen gebruik van de voedselbank, waarvan de helft bestond uit gezinnen. Met de huidige bevolkingsgroei en toenemende armoede in ons land, zal deze belangrijke organisatie ongetwijfeld nog lang nodig zijn.
Let op: De bovenstaande normbedragen zijn landelijke richtlijnen voor 2026 en kunnen in specifieke situaties per lokale afdeling variëren. Een officiële intake is altijd noodzakelijk om vast te stellen of je recht hebt op hulp.
Heb je hulp nodig of wil je zelf een steentje bijdragen? Bezoek de officiële website voor de actuele toelatingscriteria, locaties en informatie over donaties: www.voedselbanken.nl
